سلاجقه طايفهء پنجم از طوايف هشتگانه ملوك آل‌سلجوق‌اند بدان كه اصل ايشان از تركمانان است و حشمى بسيار بوده‌اند و از تركستان به سبب انبوهى حشم و تنگى چراخور به ماوراء النهر آمدند امير و سرور و مقتداى ايشان را سلجوق بن لقمان گفتندى . و در ماوراء النهر اقامت ساختند و زمستان گاه ايشان نور بخارا بودى و نور قصبه‌اى است از بخارا و تابستانگاهشان سغد سمرقند . و ملك ماوراء النهر خوفى تمام از ايشان داشت و دفع ايشان ميسر نشد زيرا كه حشمى به غايت بىاندازه بودند و اغماض كارى فرمود تا وقتى كه سلطان محمود - چنان كه از پيش ذكر رفت - به در سمرقند آمد به جهت موافقت و بيعت با ملك ماوراء النهر يعنى قدر خان . پس اين قدر خان در سلطان دميد كه تركمانان قومى بس قوىاند شايد كه ايشان محكوم امر تو شوند و در غزوات هندوستان مددى تمام باشند به شرط آن كه از سروران ايشان ترا نوايى باشد . و اين سخن در دل سلطان جايگير آمد خصوصا كه آن سخنها كه ذكر از پيش رفت كه از قول پسر سلجوق گفته بودند در دل گرفت و كرد آن كار كه ذكر رفته از گرفتن يبغو و غيره . و خداى تعالى چون خواهد كه مملكتى برافكند و قباى ملك در بر قومى ديگر كند اول نمودارى از قدرت خود مىنمايد و هركس كه عاقل است عاقبت آن باز مىبيند چون قباى ملك محمودى از بر مسعود برخواست آهيخت در بر سلجوقيان خواست كرد اولا آن نمودارى بود كه چشم بخت سلطان محمود را كور كرد تا به دست خود زنبور خانهء تراكمه را بشورانيد و اميرشان بگرفت و حشم به خراسان آورد لابد چون سخن وزير ناصح و بندگان مشفق نشنيد و به استبداد كار